<
Categories: गुजरात

દાદરા અને નગર હવેલી – સેલવાસ, ૧૯૫૪માં આઝાદ થયા છતાં, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ૧૧ ઓગસ્ટ, ૧૯૬૧ના રોજ ઔપચારિક રીતે ભારતીય સંઘમાં ભળી ગયો.

દાદરા અને નગર હવેલી અને સેલવાસનો ઇતિહાસ

પોર્ટુગીઝ પહેલાં, દાદરા અને નગર હવેલીના ઇતિહાસમાં સ્થાનિક કોળી સરદારોના નિયંત્રણનો સમાવેશ થાય છે, ત્યારબાદ એક રાજપૂત શાસકે ૧૨૬૨માં રામનગરની સ્થાપના કરી, જેનાથી નગર હવેલી તેમના પરગણામાંનું એક બન્યું. પ્રદેશ પાછળથી મરાઠાઓના પ્રભાવ હેઠળ આવ્યો, જેમણે આખરે તેના પર કબજો કર્યો પરંતુ ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં શાસકને તેને જાળવી રાખવાની મંજૂરી આપી.

Screenshot20210811at32632PM

દાદરા અને નગર હવેલીનું ઇતિહાસ ભારતના સ્વતંત્રતા સંગ્રામના અનોખા પ્રકરણમાં આવે છે. પ્રદેશોએ અન્ય ભાગોની સરખામણીએ જુદી રીતે અને અલગ સમયે સ્વતંત્રતા મેળવી.

1. પોર્ટુગીઝ શાસન

· દાદરા, નગર હવેલી અને સિલવાસ 18મી સદીથી પોર્ટુગીઝ શાસન હેઠળ રહ્યા.

· તેમનું શાસન લગભગ 1779 થી 1954 સુધી ચાલુ રહ્યું.

2. ભારતથી વિલગ

· 1947માં ભારત બ્રિટિશ શાસનથી સ્વતંત્ર થયું, પરંતુ દાદરા અને નગર હવેલી હજુ પોર્ટુગીઝ શાસનમાં હતા.

· કારણે 1947માં પ્રદેશો ભારતનો ભાગ નહોતો.

3. સ્વતંત્રતા માટેનો લડત

· 21 જુલાઈ 1954: ભારતીય સ્વતંત્રતા સેનાનીઓ અને સ્થાનિક લોકોએ પોર્ટુગીઝોને હાંકી કાઢી.

· પ્રસંગમાં RSS, રામમનોહર લોહિયા અનુયાયીઓ અને અન્ય લોકોએ ભાગ લીધો.

download

4. અસંવિધાનિક પરંતુ હકીકતમાં મુક્ત

· પ્રાકૃતિક રીતે પ્રદેશ ભારતના નિયંત્રણમાં આવ્યો, પણ બંધારણ મુજબ ભાગ હતો.

· 1961માં દમણ, દીવ અને ગોવા મુક્ત થયા પછી દાદરા-નગર હવેલી પણ ભારતનો પૂર્ણ ભાગ બન્યો.

· 2020: દાદરા-નગર હવેલી અને દમણ-દીવને મળીને નવો યુનિયન ટેરિટરી બનેલું.

5. ભારત સાથે એકીકરણ

· ૧૯૫૪માં આઝાદ થયા છતાં, કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ ૧૧ ઓગસ્ટ, ૧૯૬૧ના રોજ ઔપચારિક રીતે ભારતીય સંઘમાં ભળી ગયો.

6. મુખ્ય તારીખો

તારીખ

ઘટના

1947

ભારત બ્રિટિશ શાસનથી સ્વતંત્ર, દાદરા-નગર હવેલી પોર્ટુગીઝ શાસનમાં

21 જુલાઈ 1954

દાદરા-નગર હવેલી પોર્ટુગીઝ શાસનમાંથી મુક્ત

11 ઓગસ્ટ 1961

કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશ તરીકે ભારતનો ભાગ બન્યા

2020

દાદરા-નગર હવેલી અને દમણ-દીવનું નવું યુનિયન ટેરિટરી બન્યું

7. દાદરા અને નગર હવેલીમુખ્ય સ્વતંત્રતા યોદ્ધાઓ

1. કુંવરજી કેરોટીલોક લડતના નેતા, સ્થળિય કાર્યક્રમોનું આયોજન કરનાર.

2. શ્રીમતી નંદીબાઈ શાહમહિલાઓમાં સ્વતંત્રતા ચેતના પ્રચાર કરનાર.

3. શ્રી અમરજી ભટ્ટસ્થાનિક યુવાનોને સંગઠિત કરીને લડતમાં ભાગ લેવો.

4. શ્રીરામદાસ પટેલકાયદેસર માર્ગ દ્વારા મુક્તિ માટે પ્રયાસ.

5. શ્રી હરિભાઈ દેસાઈસ્થાનિક પ્રજા સાથે સંકલન, ગુપ્ત કામગીરીમાં સહયોગ.

6. શ્રી કેશવજી જોષીયુદ્ધકાર્ય અને લશ્કરી આયોજનમાં મહત્વનો યોગદાન.

7. શ્રી મનોહર ભાઈ વાડિયાપોર્ટુગીઝ શાસન સામે સામાજિક જાગૃતિ ફેલાવનાર.

8. શ્રી ચંદ્રકાંત સોલંકીગુપ્ત માહિતી એકત્ર કરવા અને સેનાની મદદ માટે જવાબદાર.

9. શ્રી મંગુભાઈ જોષીપ્રજા માટે ભોજન અને સામગ્રીનું સંચાલન.

10. શ્રી રામમનોહર લોહિયા અનુયાયીઓ લડતમાં સક્રિય ભાગીદાર, રાષ્ટ્રીય સ્તરે માર્ગદર્શક.

11. RSS સ્વયંસેવકોસંગઠન અને લશ્કરી તાલીમ માટે સહયોગ આપનાર.

8. સિલવાસ (Silvassa) વિશે

· સેલવાસ દાદરા અને નગર હવેલીનું મુખ્ય મથક છે.

· પોર્ટુગીઝ શાસનમાં વિસ્તારનું વહીવટ કેન્દ્ર હતું.

· આજે પણ સેલવાસ રાજ્યની પ્રશાસકીય અને વહીવટી કેન્દ્ર તરીકે ઓળખાય છે.

 

 SOTRY BY: NIRAJ DESAI  

Rushikesh Varma

Recent Posts

दिल्ली के रणहौला के एक स्कूल में लगी भयानक आग, गार्ड रूम में जलकर वॉचमैन की दर्दनाक मौत

नई दिल्ली: मामला दिल्ली के रणहोला इलाके का है, जहां मंगलवार को एमसीडी प्राइमरी स्कूल…

Last Updated: February 24, 2026 14:20:59 IST

जब खान सर के हॉस्पिटल में रात 1 बजे भड़का मरीज, फिर ऐसे संभली हालत; जानें पूरा मामला

Khan Sir Hospital: हाल ही में सोशल मीडिया पर एक वीडियो वायरल हो रहा है,…

Last Updated: February 24, 2026 14:15:41 IST

रेड बोल्ड गाउन में ‘Bebo’ ने ढाया कहर,देख फैंस हुए बेकरार; बिल्लोरी आंखों के जादू में कैद हुआ पूरा सोशल मीडिया!

करीना कपूर का नया फोटोशूट इस वक्त टॉक ऑफ द टाउन बना हुआ है, लाल…

Last Updated: February 24, 2026 14:15:32 IST

Spicejet Emergency Landing: स्पाइसजेट के विमान का इंजन हुआ फेल, पायलट ने उठाया ये कदम; बची 150 लोगों की जान

Spicejet Emergency Landing: दिल्ली से लेह जा रही स्पाइसजेट के विमान में तकनीकी खराबी की…

Last Updated: February 24, 2026 14:03:06 IST

अब अपने करियर को दें रॉकेट जैसी रफ्तार, IISc में रिसर्च इंटर्नशिप के लिए ऐसे करें आवेदन

IISc इंटर्नशिप 2026 (IISc Internship 2026) भारत के सबसे प्रतिष्ठित अनुसंधान संस्थान (Prestigious Research Institute)…

Last Updated: February 24, 2026 13:53:56 IST

करो या मरो का मैच… जिम्बाब्वे के खिलाफ भारत की प्लेइंग XI में होगा फेरबदल! क्या एक्शन लेंगे गौतम गंभीर?

Team India Playing XI: भारतीय टीम 26 फरवरी को जिम्बाब्वे के खिलाफ अपना अगला मैच…

Last Updated: February 24, 2026 13:52:16 IST